Dzieje Starożytności
   
 
  Chiny

Chiny są jednym z państw o najdłuższej tradycji politycznej, a obok Egiptu, Mezopotamii i Indii także jednym z najstarszych ośrodków cywilizacyjnych świata.

Poniższe zestawienie zawiera w ujęciu chronologicznym najbardziej istotne wydarzenia z dziejów Chin w okresie ok. 2205 p.n.e. - 2000 p.n.e
Pierwsze dynastie (2205 p.n.e. - 221 p.n.e.).

Najwcześniejsze ślady osadnictwa ludzkiego w Chinach znajdują się w dolinach rzek Huang-ho (Żółtej) i Chang Jiang (Długiej) (także Jangtse, Jangtse kiang). Przyjmuje się, że w IV tysiącleciu, dzięki zastosowaniu przez rolnicze wspólnoty rodzinne nawadniania pól i zintensyfikowaniu w ten sposób produkcji ryżu, nastąpił znaczny wzrost liczby ludności. Według legendy, pierwsze państwo i dynastia założone zostały przez Wielkiego Ju, panującego w około 2205 p.n.e.-2198 p.n.e.

Pierwsza historycznie znana dynastia Szang (Shang), panowała od ok. 1760 p.n.e. Chiny stanowiły wtedy konglomerację plemion o ustroju niewolnictwa. Rozkwit państwa przypadł na XIII wiek p.n.e., budowano wtedy liczne miasta, rozpowszechniło się stosowanie miedzi, powstało pierwsze pismo piktograficzne. Około 600 p.n.e. żelazo, którego zastosowanie do wyrobu narzędzi rolniczych pozwoliło na dalsze rozwinięcie produkcji żywności. zostało w Chinach wprowadzone do użytku

Do 256 p.n.e. Chinami rządzili królowie dwu dynastii Szang i Czou (Zhou), przy czym od 770 p.n.e. faktyczną władzę, w podzielonym na lenna państwie, sprawowali wodzowie feudalni, zwani hegemonami. W czasach tych, obejmujących tzw. Epokę Wiosen i Jesieni oraz Epokę Walczących Królestw, trwały nieustanne waśnie i wojny domowe. Mimo to nadal rozwijały się gospodarka rolna oraz miasta, jako ośrodki władzy administracyjnej, handlu i rzemiosła.

Jakby w kontraście i sprzeciwie do istniejących nietolerancyjnych stosunków społecznych, często cechujących się przemocą i okrucieństwem, na początku V wiek p.n.e. powstała nauka filozoficzna, zwana od imienia twórcy, konfucjanizmem, która głosiła humanitaryzm, poszanowanie tradycji i hierarchii w społeczeństwie, sprawiedliwość społeczną, idee zjednoczenia państwa. Głosiła też, że człowiek jest z natury dobry i że społeczeństwo powinno być rządzone przez mędrców. Była to nauka przede wszystkim o sposobie sprawowania władzy oraz ustalająca normy etyczno-moralne, jakie powinny obowiązywać w życiu społecznym.

Przez prawie trzy stulecia konfucjanizm nie zyskał jednakże szerszego uznania, a nawet był okresowo ostro potępiany (palenie ksiąg konfucjańskich w czasie dynastii Qin). Dopiero za dynastii Han, to jest od 206 p.n.e. stał się on doktryną filozoficzną i religią państwową Chin feudalnych, a do dziś stanowi ważny element chińskiej kultury duchowej.

Konfucjanizm  - system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach przez Konfucjusza (Kong Fuzi, Kongzi) w V wieku p.n.e., a następnie rozwinięty m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny) w III wieku p.n.e.. Konfucjanizm głosi, że zbudowanie idealnego społeczeństwa i osiągnięcie pokoju na świecie jest możliwe pod warunkiem przestrzegania obowiązków wynikających z hierarchii społecznej oraz zachowywania tradycji, czystości, ładu i porządku.

Dokładne określenie, czy konfucjanizm jest religią, czy filozofią jest trudne. Według europejskich kryteriów jest to mieszanka pojęć religijnych, społecznych, ekonomicznych, etycznych i obyczajowych tworzących spójny, choć nie do końca zdefiniowany światopogląd.

Konfucjanizm rozpowszechnił się w Chinach i Korei (początek I w. n.e.) a także w Wietnamie i Japonii, stając się dominującą doktryną państwowo-religijną tych krajów, kształtującą ich politykę i obyczaje do czasów współczesnych. Jego złożoność powodowała, że w pełnej formie był on wyznawany tylko przez ludzi wykształconych, w tym urzędników państwowych zwanych mandarynami oraz dwór cesarski. Osoby znające dobrze tradycję, rytuał i podstawy filozoficzne konfucjanizmu nazywały siebie junzichiń. syn władcy), co oznacza "człowiek wyższego stanu", "człowiek szlachetny". Dla pozostałych ludzi konfucjanizm sprowadzał się do stosunkowo prostych reguł postępowania, różnych dla różnych ludzi zależnie od ich miejsca w hierarchii społecznej. Niemniej istnieje też rodzaj "dekalogu", który jest wspólny wszystkim wyznawcom konfucjanizmu znany jako pięć powinności. (

Duch konfucjanizmu jest w wielu krajach Dalekiego Wschodu wciąż żywy i głęboko zakodowany w świadomości wielu ludzi, spełniając podobną rolę kulturową jak "podstawowe wartości chrześcijańskie" w krajach Zachodu. Zasady konfucjańskie przenikają przez inne tradycje i światopoglądy adaptowane w tych krajach tworząc często zaskakujące mieszanki takie jak np. ideologia państwowa obowiązująca obecnie w Korei Północnej - dżucze.

Złoty wiek dynastii Han (206 p.n.e. - 220 ).

Po wojnie domowej, która miała miejsce po śmierci cesarza Qin, tron objął w 202 p.n.e. jeden ze zwycięskich wodzów, przybierając imię Han. Jego rządy były kontynuacją działań Pierwszego Cesarza, lecz zmniejszył on nieco podatki od ludności chłopskiej, ograniczył przymus pracy itp. Najwybitniejszym władcą z dynastii Han był Wudi, który panował przez 40 lat od 140 p.n.e. Oparł się on na naukach konfucjanizmu, ustanawiając go religią państwową.

Wudi rządził w sposób absolutystyczny, złamał dotychczasową potęgę feudałów, zaostrzył ustawodawstwo karne, wprowadził egzaminy na wyższe stanowiska w administracji państwowej, stworzył sieć spichlerzy w kraju, by zachować zapasy żywności na czasy nieurodzaju. Wzrosła wytwórczość rzemiosła, zwłaszcza tkactwa, wznoszono pałace i świątynie. Duże postępy uczyniła astronomia - pierwsze obserwacje zaćmienia słońca, globus sfery niebieskiej. Okres panowania Wudi Hana zalicza się do złotego wieku w gospodarce i kulturze Chin. Były one już wtedy bardzo ludnym państwem, np. w 2 r. n.e. liczyły 57 milionów mieszkańców.

W okresie dynastii Han cesarstwo rozszerzyło znacznie swe granice przez podbój części Półwyspu Koreańskiego na północy, a na południu terytoriów do granic dzisiejszego Laosu i Wietnamu. Jednak największe zaangażowanie militarne cesarstwa miało miejsce na północno-zachodnich rubieżach. Trwały tam przez prawie sto lat wyczerpujące walki z koczowniczymi ludami Azji Środkowej, Mongolii i pustyni Gobi, znanych pod ogólna nazwą Hunów. Zostali oni wówczas rozbici i rozpoczęli wędrówkę na zachód, zaś Chińczycy utrzymali kontrolę nad wielkim szlakiem karawanowym, prowadzącym przez Samarkandę i Bucharę w Azji Środkowej do Persji, na Bliski Wschód i do imperium rzymskiego. Szlakiem tym, zwanym później jedwabnym, Chiny eksportowały w wielkich ilościach jedwab, tkaniny, wyroby użytkowe i ozdobne z porcelany, laki, terakoty i bambusa, rzeźby z nefrytu i wiele innych towarów. Importowały zaś len, pieprz, arbuzy, czosnek, cebulę, wielbłądy i konie.

W czasie panowania dynastii Han w latach 25 - 220 rozprzestrzenił się w Chinach buddyzm. W 105 r. wynaleziono papier, który wytwarzano ze szmat jedwabnych i lnianych. W 220 r., po okresie walk na dworze cesarskim, i powstania “żółtych turbanów”, ostatni władca Han zmuszony został do abdykacji.

Państwo Qi

Qi (wym. ćchi) - Stosunkowo silne chińskie państwo istniejące w okresie Wiosen i Jesieni oraz Okresie Walczących Królestw. Jego stolicą było Linzi, obecnie część Zibo w prowincji Szantung.

Państwo Qi powstało ol. 1046 roku p.n.e., niedługo po powstaniu Dynastii Zhou. Przez kilka wieków władał nim ród Jiang (姜), który w 384 r. został obalony i zastąpiony przez ród Tian (田). Państwo Qi skutecznie opierało się większym od siebie przeciwnikom - Chu i Qin. W 288 r. p.n.e. król Min, władca Qi, ogłosił się Cesarzem Wschodu, podczas gdy król Qin - Cesarzem Zachodu. Rywalizacja zakończyła się w 221 r. p.n.e., kiedy Qi uległo Qin. Chiny po raz pierwszy zostały wówczas zjednoczone pod berłem Pierwszego Cesarza Dynastii Qin.

Władcy Qi

Dynastia Jiang

 
  • Jiang Shang, Książę TaiLüji, Książę Ding
  • Książę Yi
  • Cimu, Książę Gui
  • Książę Ai
  • Jing, Książę Hu
  • Shan, Książę Xian
  • Shou, Książę Wu
  • Wuji, Książę Li
  • Chi, Książę Wen
  • Shuo, Książę Cheng
  • Shu, Książę Zhuang
  • Lufu, Książę Xi
  • Zhu'er, Książę Xiang
  • Xiaobai, Książę Huan
  • Zhao, Książę Xiao
  • Pan, Książę Zhao
  • Shangren, Książę Yi
  • Yuan, Książę Hui
  • Wuye, Książę Qin
  • Huan, Książę Ling
  • Guang, Książę Zhuang
  • Chujiu, Książę Jing
  • Tu, Yan Ruzi
  • Yangsheng, Książę Dao
  • Ren, Książę Jian
  • Ao, Książę Ping
  • Ji, Książę Xuan
  • Dai, Książę Kang

Dynastia Tian

  • Tian Wan, Jing Zhong
  • Tian Zhi
  • Tian Min
  • Xuwu, Wicehrabia Wen
  • Wuyu, Wicehrabia Huan
  • Kai, Wicehrabia Wu
  • Qi, Wicehrabia Xi
  • Chang, Wicehrabia Chang
  • Pan, Wicehrabia Xiang
  • Bai, Wicehrabia Zhuang
  • Wicehrabia Dao
  • He, Książę Tai

Dynastia Jiang (ponownie)



  • He, Książę Tai
  • Wu, Książę Huan
  • Yinqi, Król Wei
  • Pijiang, Król Xuan
  • Di, Król Min, "Cesarz Wschodu"
  • Fazhang, Król Xiang
  • Jian, Król Qi


Państwo Qin


Qin
(778 - 207) - chińskie państwo w Okresie Wiosen i Jesieni oraz Okresie Walczących Królestw. Wzrost potęgi państwa Qin wiąże się z legistycznymi w duchu reformami, wprowadzonymi w życie przez wpływowego męża stanu Shang Yanga. Dokonał terytorialnego podziału administracji (w miejsce klanowego), wprowadził system odpowiedzialności zbiorowej i surowe kary (donoszenie było przymusowe), dbał o wojsko i chłopów, głównie kosztem kupców i artystów. Zniesiono system studnia-pole, czyniąc podatek ziemski głównym źródłem dochodu państwa. W 221 r. p.n.e. stojący na czele państwa Qin król Zheng zakończył brutalny i bezkompromisowy podbój pozostałych sześciu państw i ogłosił się Pierwszym Cesarzem. Dał w ten sposób pierwszej w
Cesarstwie Chińskim Dynastii Qin. Rodowe nazwisko rodziny królewskiej w państwie Qin brzmiało Ying (嬴).

Władcy Qin [edytuj]

  1. Qin Zhong (秦仲), 854 p.n.e. - 822 p.n.e.
  2. Zhuang (莊公), 822 p.n.e. - 778 p.n.e.
  3. Xiang (襄公), 778 p.n.e. - 766 p.n.e.
  4. Wen (文公)
  5. Ning (寧公)
  6. Wu (武公)
  7. De (德公)
  8. Xuan (宣公)
  9. Cheng (成公)
  10. Duke Mu (穆公)
  11. Kang (康公) : Ying Ying (罃)
  12. Gong (共公): Ying Dao (稻)
  13. Huan (桓公): Ying Rong (榮)
  14. Jing (景公): Ying Hou (後)
  15. Ai (哀公)
  16. Hui I (惠公)
  17. Dao (悼公)
  18. Li (厲公): Ying Ci (刺)
  19. Zao (躁公)
  20. Huai (懷公)
  21. Ling (靈公): Ying Su (肅)
  22. Jian (簡公): Ying Daozi (悼子)
  23. Hui II (惠公)
  24. Chu (出公)
  25. Xian (獻公): Ying Shiti (師隰)
  26. Xiao (孝公)
  27. Huiwen (惠文王), 338 p.n.e. - 311 p.n.e. : Ying Si (嬴駟)
  28. Wu (武王), 311 p.n.e. - 306 p.n.e. : Ying Dang (蕩)
  29. Zhaoxiang (昭襄王), 306 p.n.e. - 250 p.n.e. : Ying Ze (则)
  30. Xiaowen (孝文王), 250 p.n.e. : Ying Zhu (柱)
  31. Zhuangxiang (荘襄王), 250 p.n.e. - 246 p.n.e. : Ying Zichu (子楚)
  32. Qin Shi Huang (秦始皇), 246 p.n.e. - 210 p.n.e. : Ying Zheng (政)
  33. Qin Er Shi, 210 p.n.e. - 207 p.n.e. : Ying Huhai (胡亥)
  34. Ziying (子嬰), 207 p.n.e.

Yan (wym. jen) - starożytne chińskie państwo w okresie Zachodniej Dynastii Zhou, Wiosen i Jesieni oraz Walczących Królestw. Jego stolicą było miasto Ji (na miejscu dzisiejszego Pekinu), nazywane też Yanjing, czyli stolica Yan.

Państwo Yan - napis w piśmie małopieczęciowym, 220 r. p.n.e.
Państwo Yan - napis w piśmie małopieczęciowym, 220 r. p.n.e.

Państwo Zhao

Zhao (wym. czao) - chińskie państwo w Okresie Walczących Królestw. Jego terytorium pokrywało się częściowo z obszarami dzisiejszej Mongolii Wewnętrznej oraz prowincji Hebei, Shanxi i Shaanxi. U jego północnej granicy zaczynały się ziemie które zajmowali Hunowie (chiń. Xiongnu). Stolicą państwa Zhao był Handan (邯郸).


Władcy Zhao 

Imię prywatne Imię pośmiertne Lata panowania
Huan
Xian
獻侯
424 p.n.e.-409 p.n.e.
Ji
Lie
烈侯
409 p.n.e.-387 p.n.e.
Zhang
Jing
敬侯
387 p.n.e.-375 p.n.e.
Zhong
Cheng
成侯
375 p.n.e.-350 p.n.e.
Yu
Su
肅侯
350 p.n.e.-326 p.n.e.
Yong
Wuling
武靈王
326 p.n.e.-299 p.n.e.
He
Huiwen
惠文王
299 p.n.e.-266 p.n.e.
Dan
Xiaocheng
孝成王
266 p.n.e.-245 p.n.e.
Yan
Daoxiang
悼襄王
245 p.n.e.-236 p.n.e.
Qian
Youmiu
幽繆王
236 p.n.e.-228 p.n.e.
Jia
Dai
代王
228 p.n.e.-222 p.n.e.

 






Dodaj komentarz do tej strony:
Pana/Pani imię:
Pana/Pani adres email:
Pana/Pani strona:
Pana/Pani wiadomość:
Dzieje Starożytności
 
Reklama
 
Ankiety o Starożytności
 
Czyli Konkursy
beznagrodowe
Teksty o starożytności
 
Czyli : Rzym Grecja
Mezopotamia
Egipt i innne
Księga gości
 
Czyli nie zapisani na
moim forum .
Ten kto jest tu pierwszy raz niech
wie że to służy do pytań
Lista kontaktów
 
Zapisujecie się na
listę kontaktów to najprostsza rzecz
na mojej stronie :>)
 
Dzisiaj stronę odwiedziło już 12394 odwiedzającytutaj!
=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=
Starożytność to nauka o przeszłości